Mediacja sądowa a pozasądowa – czym się różnią?
Do mediacji może skierować Was sąd, ale możecie też zgłosić się do mediatora sami – jeszcze przed procesem. Wyjaśniamy, czym różnią się oba tryby.
Mediacja to dobrowolny i poufny sposób rozwiązania sporu z pomocą bezstronnego mediatora. Może się odbyć w dwóch trybach – i choć zasady rozmów są te same, różnice dotyczą tego, kto inicjuje mediację i ile ona kosztuje.
Mediacja sądowa
Do mediacji sądowej kieruje strony sąd – w trakcie toczącej się sprawy. Nawet wtedy udział w mediacji jest dobrowolny, a strony mogą nie wyrazić na nią zgody.
- wynagrodzenie mediatora określają przepisy (od lutego 2026 r. – nowe stawki),
- mediator przekazuje sądowi protokół, a w razie porozumienia – ugodę,
- ugoda zatwierdzona przez sąd ma moc ugody zawartej przed sądem.
Mediacja pozasądowa
Mediacja pozasądowa zaczyna się z inicjatywy stron – zanim sprawa trafi do sądu albo zamiast procesu. Strony same wybierają mediatora i umawiają się co do zasad i wynagrodzenia.
- termin pierwszego spotkania można ustalić od razu,
- spór nie staje się publiczny, a rozmowy pozostają poufne,
- zawartą ugodę także można przedłożyć sądowi do zatwierdzenia.
Który tryb wybrać?
Jeśli spór jest już w sądzie, warto rozważyć mediację sądową – szczególnie gdy obie strony widzą szansę na porozumienie. Jeśli sprawa dopiero się zaczyna, mediacja pozasądowa pozwala uniknąć procesu i zachować kontrolę nad czasem i kosztami.
Nie wiesz, który tryb jest dla Ciebie? Umów bezpłatną konsultację albo od razu złóż wniosek o mediację.